W dniu 23.03.2026 roku o godzinie 9.04 na Stanowisko Kierowania Zakładowej Straży Pożarnej ORLEN – (Krajowe Centrum SPOT) wpłynęło zgłoszenie o rozlanej rtęci w jednej z pracowni w ORLEN Laboratorium. Z informacji wynikało, że podczas przenoszenia odczynników chemicznych (remont pomieszczenia), uległo uszkodzeniu opakowanie, z którego na blat roboczy i na podłogę uwolniła się rtęć w ilości ok 25 gram.

Ze względu na dość dużą ilość rtęci oraz zagrożenie, poproszono o pomoc Specjalistyczną Grupę Ratownictwa Chemicznego (SGRChem) z Zakładowej Straży Pożarnej ORLEN. Pracownicy laboratorium zgodnie z wewnętrznymi procedurami postępowania zabezpieczyli miejsce uwolnienia, otworzyli okna oraz uruchomili wentylację, ewakuowano również osoby znajdujące się w pomieszczeniu. Po przybyciu na miejsce, SGRChem, przystąpiła do neutralizacji rtęci wykorzystując sproszkowaną siarkę.

Rtęć, która spłynęła z blatu rozbiła się na bardzo dużą ilość małych kuleczek, które znajdowały się na podłodze i pod blatami roboczymi. Działania polegały na ich lokalizacji za pomocą latarek, przemieszczeniu za pomocą teflonowych pac w jedno miejsce i następnie zebraniu do specjalnych pojemników do usuwania rtęci.

W związku z możliwością zadysponowania SGRChem do innych działań na terenie Zakładu, KDR polecił przygotować do ewentualnej podmiany 2 wydziałowych ratowników chemicznych z Orlen Laboratorium wyposażonych w aparaty ochrony dróg oddechowych.

Działania trwały ok. 1 godziny. Do zbierania z trudnych nierównych miejsc – wykorzystano dodatkowo szeroką taśmę klejącą. Po zebraniu rtęci umieszczono ją w pojemniku, zalano wodą i przekazano do utylizacji do specjalistycznej firmy.

 

Na szczęście były to tylko ćwiczenia zorganizowane w ramach Systemu SPOT.

Należy jednak pamiętać, że rtęć jest w temperaturze pokojowej płynnym metalem, który parując bardzo łatwo dostaje się do płuc i dalej do krwioobiegu, ostatecznie kumulując się w nerkach wątrobie i mózgu, wywołując poważne schorzenia neurologiczne, trudne do leczenia. Nawet tak niewielka ilość jaka znajduje się w termometrze lekarskim już stanowi zagrożenie.

Ćwiczenia były koordynowane przez służby BHP Orlen Laboratorium, Specjalistów Krajowego Centrum SPOT i Działu Ratowniczo-Gaśniczego ZSP – Roberta Rędzikowskiego i Pawła Strusińskiego.